|
|
Akt zgonu
|
Inspektor płockiej policji i świadek, wikariusz parafii św. Bartłomieja w Płocku, jednocześnie kapelan więzienny, zwracają się do proboszcza, zarazem urzędnika prowadzącego akta stanu cywilnego, z wnioskiem o sporządzenie aktu zgonu Zygmunta Padlewskiego, zmarłego 15 maja tego roku. Stwierdzają, że okoliczności zejścia i inne dane są im nieznane.
|
|
Zygmunt Padlewski herbu Ślepowron, ps. Czerniawski, świetnie zapowiadający się oficer wojsk carskich, patriota spiskowiec, rewolucyjny demokrata, członek tajnego Koła Oficerów Polaków Zygmunta Sierakowskiego w Petersburgu, kolega szkolny Andrija Potebni (Potiebni) i Jarosława Dąbrowskiego, członek Komitetu Centralnego Narodowego przygotowującego powstanie, wybitny strateg, generał, powstańczy naczelnik wojskowy województwa płockiego, schwytany w zasadzce na skutek denuncjacji rodzimych wrogów "czerwonego generała".
W jego strategii powstania kluczowe znaczenie miało zdobycie Płocka, które jednak się nie powiodło. Wtedy zaczął prowadzić wojnę partyzancką na Mazowszu Zachodnim i Kurpiach. Przez trzy tygodnie więziony w Płocku oczekiwał na wyrok - karę śmierci przez rozstrzelanie. Wyrok został wykonany o świcie 15 V 1863 r. Akt zgonu sporządzono dopiero 8 października na wniosek inspektora policji w Płocku z udziałem naocznego świadka jego śmierci. Wnioskodawcy podają niezbędne dane do sporządzenia aktu. Data sporządzenia aktu jak i jego treść nasuwają różne pytania, dlaczego np. ten niezwykle ważny dokument sporządza się tak późno, dlaczego ukrywa się "okoliczności zejścia" i jego przeszłość zarówno chlubną jak i niechlubną dla władz carskich. Podane przez inspektora dane o zmarłym czynią go niemal anonimowym, odartym z rodowodu, czci i żołnierskiego honoru.
Oryginał, jęz. polski, papier, zapis w Aktach stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Płock z 1863 r., akt zgonu nr 204 o wymiarach 235x110 mm; osoby, które złożyły podpisy: ksiądz Franciszek Szanior, proboszcz parafii płockiej, ksiądz Mateusz Luciński, wikariusz i kapelan więzienny oraz Teodozy Feliks Gumiński, inspektor policji; na marginesie inną ręką odnotowano czerwoną kredką: "rozstrzelony przez Rosjan