W 1922 r. Maria Macieszyna pisała w swoim przewodniku po Płocku: "Na placu o pow. 9520 m, do którego biegnie siedem ulic, do r. 1816 stał po środku ratusz, przed nim zaś znajdował się szafot (dokładnie w tym miejscu, w którym jest teraz fontanna), na którym winowajcom mieczem ścinano głowę. Za czasów książąt mazowieckich i królów polskich, dworzanie i liczne rycerstwo, nie mogąc się w zamku pomieścić, tu wznosiło swoje siedziby. Na tym placu książęta mazowieccy po objęciu rządów odbierali hołd od lenników i przysięgę wierności od poddanych. Miejsce to było uważane przez napastników za główny punkt i tu odbywały się krwawe i mordercze walki. Tu przez długie lata koncentrowało się życie handlowe i towarzyskie: stały najwspanialsze domy, były najbogatsze sklepy, oberże, cukiernie, jadłodajnie...".

Pierwszy ratusz wzniesiony został w XV w, i znajdował się pośrodku Starego Rynku (noszącego nazwę w czasach PRL- placu Marcelego Nowotki). Budynek ten miał murowany parter, piętro zaś zbudowane było z muru pruskiego. Od strony zachodniej przylegała do korpusu głównego wieża o wysokości ok, 10 m. W piwnicy pod ratuszem znajdował się najlepszy w Płocku wyszynk napojów alkoholowych. Później (XVIII w.) było to pomieszczenie dla straży i areszt. W wyniku naturalnego zużycia, władze miejskie zmuszone były przenieść się do innego pomieszczenia, a ratusz w dniu 14 X 1816 sprzedany został na licytacji za kwotę 1415 zł. Ostateczna rozbiórka nastąpiła rok później. Po kilku latach projekt nowego ratusza powstał w urzędzie Generalnego Budowniczego. W zachowanej na ten temat korespondencji nie występuje nazwisko autora projektu. Stanisław Łoza przypisał ratusz płocki Dominikowi Merliniemu, zaś Aldona Bartczakowa ustaliła autorstwo Jakuba Kubickiego. Podobnego zdania jest Marian Sołtysiak, podnoszący okoliczność realizacji przez Kubickiego rogatek miejskich. W dniu 31 VII 1824 prezes Kobyliński zawarł kontrakt na budowę ratusza z Antonim Malewskim, a rozpoczęta we wrześniu budowa trwała jeden rok. Jak większość ratuszy mazowieckich, siedziba władz płockich zbudowana została na planie zbliżonym do kwadratu, dach kryty początkowo dachówką, zamienioną w r. 1937 na blachę z Ratusz posiadał fasadę pięcioosiową, z półkolumnami jońskimi, ujętą w narożach pilastrami, zwieńczony trójkątnym szczytem i attyką dekorowaną parą wazonów. W partiach pomiędzy oknami pierwszego i drugiego piętra umieszczone były dekoracje ornamentowe, w tym panonie pierwotnie znajdował się orzeł, a obecnie herb miasta. Architektonicznie obiekt przypomina raczej pałacyk miejski, tkwiący w tradycji końca XVIII w.
O funkcji obiektu przypomina wieżyczka, służąca do obserwacji pożarów, w niej też umieszczony był zegar. Pierwsze drobne prace restauracyjne przy malowaniu fasady oraz drobne adaptacje we wnętrzu wy­konał w 1832 r. Jakub Korneliński. W następnych latach prowadzone były drobne prace konserwacyjne przy ratuszu, wykonywane przez Szloma Niedźwiedzia, Mośka Rosenberga, Esterę Kępińską, Jakuba Brezlerea, Mojżesza Sarnę, Wolfa Bimberga, Dawida Bomzona, Jakuba Glisberga, Lewina Fischera. Ten ostatni wykonał iluminowanie ratusza oraz prace remontowe wnętrz.
W r. 1838 okazało się, że ratusz jest za ciasny i zaczęto zastanawiać się nad jego rozbudową. Całość robót zakończona została w połowie 1849 r., kiedy prezydent wystąpił do Urzędy Gubernialnego o zakupienie zasłon do 8 okien części przyłączonej do ratusza, gdyż urzędnicy "narażeni są na znaczną przykrość i nawet osłabienie wzroku". Drugi etap kształtowania budowli i ratusza płockiego miał miejsce w l. 1850 - 1854, kiedy obydwie zakupione kamienice włączone zostały całkowicie do zespołu. Druga rozbudowa wiąże się z kamienicą przy Starym Rynku nr 17, sąsiadującą od strony północnej z ratuszem. Projektantem był inż. Jerzy Woyno, który w okresie okupacji został zamordowany przez Niemców.
Przebudowana kamienica jest nieco wyższa od sąsiedniej, posiada bardzo płaski dach, a jej część środkowa pomiędzy ryzalitami jest cztero, a nie trzyosiowa. Roboty konserwacyjne zostały przeprowadzone bardzo starannie przez jednego z czołowych mis-trzów murarskich - Józefa Gołębio-wskiego w l. 1938 - 1939. Wybu-chła jednak wojna, która przerwała prowadzone prace; całkowite za-kończenie przebudowy nastąpiło w 1940 r. Po wojnie rozebrano oficy-nę parterową, dawny budynek Stary Rynek 14 i na tym miejscu wzniesiony został gmach dyrekcji Przedsiębiorstwa Eksploatacji Rurociągów Naftowych; rozebrano także oficynę przy ul. Zduńskiej, budując nowe skrzydło ratusza. Zespół składający się z dwóch wcześniejszych kamienic i korpusu głównego wypełnił całkowicie zachodnią pierzeję Starego Rynku. Pod względem zabytkowym ratusz płocki stanowi przykład polskiej architektury klasycystycznej. Jest więc nie tylko dziełem o wartości zabytkowej, ale stanowi także realizację polskiej myśli urbanistycznej i architektonicznej kształtującej się w XIX w.
Ratusz płocki zapisał się także w historii Polski. W r. 1921 wmurowano w frontalną ścianę ratusza tablicę upamiętniającą wydarzenia z dnia 23 IX 1831. Tekst tej tablicy był następujący: "Tu w Ratuszu Ostatni Sejm Królestwa Polskiego salwował sesję 23 IX 1831. Po latach 90-ciu po mężnym odparciu 18 - 19 VIII 1920 przez wojska Rzeczpospolitej i ludność płocką dzikiego najazdu bolszewików rosyjskich Rada Miejska ku wiecznej pamięci uchwalenia Konstytucji 17 III 1921, na uroczystym posiedzeniu d. 20 III tę tablicę w dniu 3-go maja 192I wmurować poleciła".
Ta historyczna tablica, jak podają autorzy, została zniszczona przez hitlerowców. Być może, że treść tablicy nie podobała się władzy ludowej i polecono ją zniszczyć. W dniu 7 IV 1935, w dwudziestą rocznicę wymarszu pierwszego płockiego oddziału do Legionów Pol­skich, prezydent miasta p. Wasiak odsłonił na frontonie ratusza tablicę pamiątkową upamiętniającą nadanie miastu przez Naczelnika Państwa, Józefa Piłsudskiego - Krzyża Walecznych. Wewnątrz ratusza oraz przy wejściu w l. 1966 i 1970 zostały umieszczone tablice nawiązujące do wydarzeń 23 IX 1931 (zob. - TABLICE).
W r. 1993 ukazała się interesująca książka Anny Marii Stogowskiej Prawda i legenda Ratusza Płockiego, w której autorka polemizuje z tezą, iż posiedzenie sejmu odbyło się w płockim ratuszu.
W ciągu swej historii ratusz zawsze był siedzibą władz miejskich.

o mamo, Dorob ale dałeś popalić z tym opisem )) rewelacja popraw XY w. na prawidłowy - pierwsza linijka